زندگينامه مختصر خليل خان گلين قيه اي به قلم استادئ سيد مرندي

زندگينامه مختصر خليل خان گلين قيه اي به قلم استادئ سيد مرندي


صفحه اصلي / استانها / آذربايجان شرقي

کدخبر : 12357
سه شنبه 5 اسفند 1393 - 17:43




يک ديدگاه



Print This Post Print This Post


 

خليل خان گلين قيه اي (هرزني) يکي از مبارزان آزاديخواه مرند

خليل خان هرزني

 استاد سيد مرندي دکتراي تاريخ ميگويد : خليل خان گلين قيه اي (هرزني)  يکي از مبارزان آزاديخواه مرند که خودجوش مبارزه کرد ودرگمنامي ازدنيا رفت ودر کتابي از او نامي ونشاني باقي نماند، (فقط کسروي در تاريخ آذربايجان دريکي دومورد ازاونام برده است) خليل خان گلين قيه اي ويا هرزني ازياران ستارخان است. خليل خان در روستاي گلين قيه زندگي مي کرد. زماني که کشور ايران و بخصوص آذربايجان درزير سم ستوران قشون روس بود وآنها به کوچکترين بهانه اي وارد خاک ايران مي شدند وکاري هم ازدست دولتمردان وابسته ونالايق قاجاري برنمي آمد، خليل خان بطور خودجوش، با يک تفنگ شکاري کهنه، در روستائي دورافتاده، کمرهمت بربسته وبراي مبارزه باقشون متجاوز سربه کوه وصحرا مي گذارد.


3


تلاش دوساله نوه خليل خان گلين قيه اي براي شناساندن يکي از مبارزان دوران مشروطه و تقارن آن با دوران شهادت سردارملي بزرگ مرد مشروطه خواه ايران  ما را بر آن داشت تا به همراه جناب آقاي اميري راد بخشدار مرکزي ، دکتر سيد مرندي مورخ ، پژو هشگر و نويسنده کتاب تاريخ مرند . خليل رحماني گلين قيه نوه خليل خان به روستاي گلين قيه از توابع بخش مرکزي مرند سفري داشته باشيم .


خليل رحماني ميگويد : نبايد تاريخ و هويت ما به اين راحتي به دست فراموشي سپرده شود . خليل خان نه از اين منظر که پدر بزرگ من بود بلکه  به عنوان يکي از مبارزان دوران مشروطيت بايد  شناسانده شود .


بخشدار مرکزي مرند نيز ميگويد در تاريخ معاصر ايران وقايع و رخداد هاي بسياري به وقوع پيوسته است اما بي ترديد دو انقلاب مشروطيت و انقلاب اسلامي مهمترين وقايع تاريخ معاصر به شمار مي روند. وبايد در انتقال اهداف افراد شاخص مبارز در جريان مشروطيت به نسلهاي آينده کوشيد .


اميري راد اظهار اميدواري کرد بتوان با همکاري دستگاههاي ذيربط اقداماتي شايسته در خور شان اين مبارز دروان مشروطيت انجام داد.


49
استاد سيد مرندي دکتراي تاريخ ميگويد : خليل خان گلين قيه اي (هرزني)  يکي از مبارزان آزاديخواه مرند که خودجوش مبارزه کرد ودرگمنامي ازدنيا رفت ودر کتابي از او نامي ونشاني باقي نماند، (فقط کسروي در تاريخ آذربايجان دريکي دومورد ازاونام برده است) خليل خان گلين قيه اي ويا هرزني ازياران ستارخان است. خليل خان در روستاي گلين قيه زندگي مي کرد. زماني که کشور ايران و بخصوص آذربايجان درزير سم ستوران قشون روس بود وآنها به کوچکترين بهانه اي وارد خاک ايران مي شدند وکاري هم ازدست دولتمردان وابسته ونالايق قاجاري برنمي آمد، خليل خان بطور خودجوش، با يک تفنگ شکاري کهنه، در روستائي دورافتاده، کمرهمت بربسته وبراي مبارزه باقشون متجاوز سربه کوه وصحرا مي گذارد.


دکتر سيد مرندي ميگويد همچنانکه در کتاب تاريخ مرند نيز آورده است :   روستاي گلين قيه درنزديکي جاده‌ي نظامي جلفا به مرند قراردارد. نظاميان روس جهت رسيدن به تبريز براي دفع مشروطه خواه ها مجبور به گذر از اين جاده واز نزديکي روستاي گلين قيه بودند. هرکدام از روس هاي تک رو که درتيررس تفنگ خليل خان قرار مي گرفت کشته ويا مجروح مي شد. خليل خان پس از درگيري،  بعلت آشنائي با کوه ها براحتي مي توانست خودرا برهاند.


وي با اشاره به اينکه آوازه‌ي خليل خان دراطراف واکناف پيچيده بود. روس ها هرچه مي­کردند نمي­توانستند براو دست يابند. براي سراو جايزه تعيين کردند وبراي پيداکردن ردپائي از او، جاسوس هاي ايراني خودرا به تکاپو واداشتندتا او وکساني را که به او تسليحات وغذا مي رسانيدند شناسائي ودستگيربکنند.ميگويد :  يکي از جاسوس هاي معتمد روس حاجي حسين اهل روستاي شجاع بود. روس ها باراهنمائي اويک گلين قيه­اي به نام محمدعلي وکيل را دستگير و شکنجه مي­دهند تا جاي خليل خان را نشان دهد ولي چون موفق به کشيدن سخني از وي   نمي­شوند خانه‌ي خليل خان را به آتش کين سپرده وخانه‌ي اورا به تلي از خاکستر تبديل مي­کنند. خليل خان حدود سه سال در کوه ها ي اطراف، در غارها وزير سنگ ها مي خوابد. غذا وتسليحات خودرا توسط يک دوست کرّابي بنام(محمدعلي کرابي) ودرشرق دره ديز درروستاي قره گؤز ازفردي بنام(حاجي رضا) دريافت مي کند. بيشتر محل اسکان او کوههاي دوُوَن کراب وکله زور بود.


 


اين استاد تاريخ ميگويد :  گلين قيه اي ها مي‌گفتند، وقتي خليل خان دريکي از شبهاي سرد زمستان به غاري پناه مي برده با دسته اي از اجنه روبرو مي شودوشش ماه با آنها زندگي مي کند!(اما آقاي  کريم رحماني نوه‌ي پسري خليل خان مي گويد شبي پدربزرگم به غاري پناه مي برد اما با انعکاس وپژواک قدم هايش درسکوت غار، دچاررعب وهراس شده وپا بفرار مي گذارد)


خليل خان درمجموع 9 نفر از سالداتهاي روس را کشته بود. بخصوص مي گويند روزي سه سالدات روس  درکوه ها دنبال او مي گشتند. در بالاي گذرگاهي باو مي رسند اورانشناخته و از اوسراغ خليل خان را مي گيرند. او بادادن نشاني اشتباه ، آنها را به بن بستي کشانيده وهرسه را مي کشد.


بعدها محمد علي وکيل چون شناخته شده بود زير فشارروس ها وبه طمع جايزه آنها، حاضر به همکاري مي شود. ولي پس از رفتن روس ها وبعلت طرد روستائيان ، وضعيت اقتصادي اش خراب شده ومجبور به رفتن به در خليل خان ودرخواست کمک مي شود. حاجي حسين شجاعي جاسوس روس هاهم پس ازرفتن روس ها دچار آتش خشم روستائيان شده وازبين مي رود.


خليل خان باسردارماکو دوست بوده وبه خان? هم رفت وآمدداشتند. وي طبع شعرهم داشت وصدها بيت ازاشعارترکي وفارسي او درسينه وزبان هاي روستائيان مي گردد. خليل خان در1225 بدنيا آمده وپس از102 سال عمر در 1327 وفات يافته ودرقبرستان بالائي گلين قيه بطرف کراب مدفون است. خانواده‌ي خليل خان، نام خانوادگي رحماني را برگزيده اند.


50


 


Likesخليل خان گلين قيه اي (هرزني) يکي از مبارزان آزاديخواه مرند(0)



نظرات کاربران
X
در صورت مشاهده مطالب مغایر با قوانین و شعونات اسلامی از بخش ارتباط با ما گزارش دهید تا سریعا حذف گردد